Mimi sijui kama tunaye mfungaji wa kuaminika kwenye timu yetu ya Taifa Stars. Magoli yote yanayopatikana yanapatikana kwa bahati tu. Leo kafunga Abdi Kassim, kesho Emmanuel Gabriel, kesho kutwa Danny Mrwanda. Kwa hakika hatuna mfungaji!
Miaka ya sabini hadi tisini tulikuwa na wafungaji wakuaminika kama akina Edward Chumila (Marehemu), Abdallah Kibaden, Gibson Sembuli (Marehemu), Kitwana Manara Popat, Jumanne Masumenti (Marehemu), Peter Tino, Zamoyoni Mogella, Mohamed Salim na wengineo wengi. Hata wakishika mpira unategemea goli litapatikana. Walijua kujipanga vizuri ili wapate goli. Wakati kona inapigwa ilikuwa ni lazima umchunge sana Kitwana Popat Manara au Jumanne Masumenti na walijua kufunga kwa kichwa, mpira unaweza kudunda chini kwanza kabla ya kuingia au kuupeleka pembeni kabisa mwa goli.
Siku hizi hata tukipata kona 10 ni bure. Wachezaji wetu wa mbele si watafutaji wa magoli. Hivi kweli hatuwezi kuwapata wafungaji wazuri wa magoli kama ilivyokuwa zamani? Bila ya kufanya hivyo hakuna maajabu.
Wednesday, July 9, 2008
Tunategemea kuvuna kutoka misitu ya asili
Sasa imebainika kuwa misitu yetu ya asili ni mali.
Hivi karibuni niliweza kuzungumza na baadhi ya watafiti wa Taasisi ya Utafiti wa Kilimo-Tumbi, Tabora kuhusu utafiti wa Kilimo Misitu. Nilichojifunza ni kwamba misitu yetu ya asili ikitumiwa vizuri inaweza kabisa kuwasaidia wakulima wanaoishi karibu na misitu hiyo kuboresha maisha yao kwa mazao yanayotokana na misitu hiyo.
Misitu yetu kama ilivyo kwa vijiji vyetu ni vyanzo vya kuni lakini pia hutoa malisho ya mifugo yetu, hutoa mbao kwa ajili ya ujenzi na samani, hurutubisha ardhi, hutoa dawa na matunda pori ambayo yakitayarishwa yanaweza kutumika kwa kutengeneza mvinyo, jamu na pombe aina ya amarula.
Watafiti wa kituo hicho wameshaanza kufanya utafiti wa miti aina mbalimbali na baadhi ya teknolojia zimeshapelekwa kwa wakulima na kupokelewa vizuri. Hivyo tunategemea kuvuna kutoka kwenye misitu ya asili.
Hivi karibuni niliweza kuzungumza na baadhi ya watafiti wa Taasisi ya Utafiti wa Kilimo-Tumbi, Tabora kuhusu utafiti wa Kilimo Misitu. Nilichojifunza ni kwamba misitu yetu ya asili ikitumiwa vizuri inaweza kabisa kuwasaidia wakulima wanaoishi karibu na misitu hiyo kuboresha maisha yao kwa mazao yanayotokana na misitu hiyo.
Misitu yetu kama ilivyo kwa vijiji vyetu ni vyanzo vya kuni lakini pia hutoa malisho ya mifugo yetu, hutoa mbao kwa ajili ya ujenzi na samani, hurutubisha ardhi, hutoa dawa na matunda pori ambayo yakitayarishwa yanaweza kutumika kwa kutengeneza mvinyo, jamu na pombe aina ya amarula.
Watafiti wa kituo hicho wameshaanza kufanya utafiti wa miti aina mbalimbali na baadhi ya teknolojia zimeshapelekwa kwa wakulima na kupokelewa vizuri. Hivyo tunategemea kuvuna kutoka kwenye misitu ya asili.
Matunda ya Kutengeneza Amarula yanapatikana Tabora
Kile kinywaji maarufu cha Amarula kinachotengenezwa Afrika ya Kusini na kupendwa sana na wanawake hapa Tanzania, matunda yake yanapatikana kwa wingi kwenye misitu ya Miombo huko Tabora. Watafiti wa kituo cha Utafiti wa Kilimo Tumbi, Tabora wamegundua. Matunda hayo yapo kwa wingi ingawa yanapatikana msituni.
Iwapo utafiti wa kina utafanyika, miti hiyo inaweza kuoteshwa na kuzalishwa kwa wingi hivyo kutoa matunda ya kutosha na kuwezesha wakulima kujiongezea kipato kwa kuuza matunda hayo ya Amarula.
Iwapo utafiti wa kina utafanyika, miti hiyo inaweza kuoteshwa na kuzalishwa kwa wingi hivyo kutoa matunda ya kutosha na kuwezesha wakulima kujiongezea kipato kwa kuuza matunda hayo ya Amarula.
Fursa ipo kwenye Kilimo Misitu
Timu ya Kupelemba na Kutathmini shughuli za Utafiti Kanda ya Magharibi imebaini kuwa kuna fursa kubwa kwa wasomi asilia kuendeleza utafiti wa Kilimo Misitu hadi kufikia ngazi ya shahada za uzamili (MSc) na Uzamivu (PhD).
Fursa hii imebainika baada ya kuona kuwa kuna mazao asilia mengi kwenye mistu yetu ya asili ya miombo kanda ya Magharibi. Misitu hii ina toa matunda mengi ya asili ambayo yakifanyiwa utafiti yanaweza kutoa mazao mbalimbali ambayo yatasaidia kuchangia kipato cha familia kwa wakulima wetu.
Kinachotakiwa kwa sasa ni Serikali kuhakikisha kuwa programu hiyo inapata fedha za kutosha, usafiri wa kuaminika, na wataalamu ili iweze kuendeleza utafiti uliokwisha anzishwa na kuleta mafanikio lakini kutokana na ufinyu wa bajeti utafiti huo unaanza kurudi nyuma.
Fursa hii imebainika baada ya kuona kuwa kuna mazao asilia mengi kwenye mistu yetu ya asili ya miombo kanda ya Magharibi. Misitu hii ina toa matunda mengi ya asili ambayo yakifanyiwa utafiti yanaweza kutoa mazao mbalimbali ambayo yatasaidia kuchangia kipato cha familia kwa wakulima wetu.
Kinachotakiwa kwa sasa ni Serikali kuhakikisha kuwa programu hiyo inapata fedha za kutosha, usafiri wa kuaminika, na wataalamu ili iweze kuendeleza utafiti uliokwisha anzishwa na kuleta mafanikio lakini kutokana na ufinyu wa bajeti utafiti huo unaanza kurudi nyuma.
ARI -Tumbi-TABORA-Hazina ya Kilimo Misitu
Utafiti wa Kilimo nchini umegawanywa kwenye kanda saba nazo ni Kati, Mashariki, Ziwa, Kaskazini, Kusini, Nyanda za Juu Kusini na Magharibi.
Kituo cha Utafiti wa Kilimo Tumbi -Tabora (ARI-Tumbi) kanda ya Magharibi ndicho chenye jukumu la kushughulikia utafiti wa Kilimo Misitu (Agro Forestry).
Wengi wetu hatufahamu Kilimo Miti ni nini? Mtafiti wa Kilimo Misitu kutoka Wizara ya Kilimo Chakula na Ushirika Bw. N.Lema anaeleza kuwa watu wengi wanachanganya Kilimo Mseto (Mixed Farming ) na Kilimo Misitu (Agroforestry). Kilimo Misitu ni kilimo kinachohusu ustawishaji wa mimea kwa ajili ya kuni malisho ya wanyama, kurutubisha ardhi, ujenzi, matunda na mimea ya dawa.
Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tumbi kwa muda mrefu imekuwa ikifanya utafiti wa Kilimo Misitu kwa kushirikiana na ICRAF. Utafiti umekwenda mbali zaidi hadi kubaini miti ya matunda pori na dawa na aina mbalimbali za miti imeshakusanywa ndani na nje ya Tanzania.
Kituo cha Utafiti wa Kilimo Tumbi -Tabora (ARI-Tumbi) kanda ya Magharibi ndicho chenye jukumu la kushughulikia utafiti wa Kilimo Misitu (Agro Forestry).
Wengi wetu hatufahamu Kilimo Miti ni nini? Mtafiti wa Kilimo Misitu kutoka Wizara ya Kilimo Chakula na Ushirika Bw. N.Lema anaeleza kuwa watu wengi wanachanganya Kilimo Mseto (Mixed Farming ) na Kilimo Misitu (Agroforestry). Kilimo Misitu ni kilimo kinachohusu ustawishaji wa mimea kwa ajili ya kuni malisho ya wanyama, kurutubisha ardhi, ujenzi, matunda na mimea ya dawa.
Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tumbi kwa muda mrefu imekuwa ikifanya utafiti wa Kilimo Misitu kwa kushirikiana na ICRAF. Utafiti umekwenda mbali zaidi hadi kubaini miti ya matunda pori na dawa na aina mbalimbali za miti imeshakusanywa ndani na nje ya Tanzania.
Thursday, July 3, 2008
Utemi wa akina Fundikira bado unaenziwa Tabora
Kando kando ya barabara ya kwenda Sikonge kilomita chache kutoka Tabora mjini ndiko kwenye asili ya ukoo wa akina Fundikira.
Mtemi Kalunde Fundikira ndiye aliyemzaa Mtemi Saidi Fundikira baba wa Chifu Abdallah Fundikira aliyefariki hivi karibuni.
Nyumbani kwao akina Fundikira kuna historia isiyofutika. Makaburi yapo, nyumba ya kutawazia watemi ipo na kuna dalili zote za kufuata taratibu za kimila.
Nani ambaye ameachiwa uchifu kwenye ukoo wa akina Fundikira?
Soma blog hii upate jibu.
Mtemi Kalunde Fundikira ndiye aliyemzaa Mtemi Saidi Fundikira baba wa Chifu Abdallah Fundikira aliyefariki hivi karibuni.
Nyumbani kwao akina Fundikira kuna historia isiyofutika. Makaburi yapo, nyumba ya kutawazia watemi ipo na kuna dalili zote za kufuata taratibu za kimila.
Nani ambaye ameachiwa uchifu kwenye ukoo wa akina Fundikira?
Soma blog hii upate jibu.
Unajua asili ya jina Tabora?
Mji wa Tabora asili yake ni mzee mmoja aliyekuwa akiuza viazi vitamu vilivyojulikna kwa jina la matoborwa. Wasafiri na watu wengine wakapaita mahali hapo ni kwa Mzee Matoborwa sijui ilikuwaje hadi kufupisha kuitwa Tabora pengine wazungu walishindwa kutamka Matoborwa!
Lakini wakati wa ukoloni wa Kijerumani Tabora ilikuwa inajulikana kwa jina la UNYANYEMBE.
Lakini wakati wa ukoloni wa Kijerumani Tabora ilikuwa inajulikana kwa jina la UNYANYEMBE.
Mwandishi wa Habari Henry M.Stanley
Mwishoni mwa mwezi Juni mwaka 2008 nilitembelea kanda ya Magharibi hasa mkoa wa Tabora kwa shughuli ya kukagua na kutathmini kazi za utafiti kwenye kanda hiyo. Nikiwa huko nilipata fursa ya kutembelea moja ya makumbusho ya Taifa yaliyopo Tabora barabara ya kwenda Sikonge. Pale pana mambo mengi ya ukumbusho. Kwanza kuna jumba kubwa la tembe (sasa limekarabatiwa). Jumba hilo lilikuwa la mwarabu mmoja aliyejishughulisha sana na biashara ya utumwa. Baadaye lilinuliwa na wajerumani na kufanyiwa marekebisho. Ndani kuna nakala za machapisho ya gazeti la NewYork Herald -1872 zilizoandikwa na Henry M.Stanley mwandishi wa habari mahiri aliyetumwa kumtafuta Dr.David Livingstone aliyefia Afrika lakini maiti yake ilizikwa kwao kwa kubebwa na waafirika Susi na Chuma ambao walikuwa ni wasaidizi wa Livingstone wakati wa safari zake. Ndani ya jumba hilo kuna minyororo ya utumwa, kuna msalaba wa mzungu John Shaw aliyejipiga risasi na kuzikwa hapohapo Tabora, kuna kigoda alichokalia Stanley kuna barua alizoandika Livingstone kwenda kwa rafiki yake Benjamin Pyne n.k.
Utakapofika kwenye kituo hicho kuna bango la chuma lenye maandishi haya:- " David Livingstone after he had met H.M.Stanley at Ujiji on Nov.10.1871 he left this spot on August 25.1872 to undertake what was to be his last journey in Africa."
Utakapofika kwenye kituo hicho kuna bango la chuma lenye maandishi haya:- " David Livingstone after he had met H.M.Stanley at Ujiji on Nov.10.1871 he left this spot on August 25.1872 to undertake what was to be his last journey in Africa."
Hebu soma filosofia hii ya Waluguru
- Bita ako si miyage (Kupita njia tofauti si vuzuri)
- Chikwili ng'awingagwa na seko ( "Chikwili" hafukuzwi kwa kicheko)
- Chibwarabwatzi ukaye, kumgunda hoya
- Chibweregeni dawalaga uye, mdawalo gumuhonza ng'uku ( "chibweregeni" ucheze ukumbuke kurudi nyumbani mchezo umemponza kuku)
- Chimbulumbulu kokwila mti gwagumanyile ("Chimbulumbulu" hupanda mti anaoufahamu)
- Chujile cho chako, chiliumoto chamuhimba kaburi (Ulichokula ndiyo riziki yako kinachopikwa ni cha mchmba kaburi)
- Chamunu mahvi ung'achona uchiteme mate ( Cha mtu ni mavi na ukikiona ukiteme mate)
- Chihvile chola (Kilichoiva kimeoza)
- Mguluko gwa ng'anga wosi lunga lumwe
- Mlonga yeka kahuma
- Mwana ng'weleke mkulu miyago (Mtoto usiyemzaa mkubwa mwenzio)
- Kala mwatzi uhone (Kaa uchi upone)
- Chilondola cha imchua chohonela tungwe (Kidonda cha masikini huponywa kwa umande)
- Msimulila mvula imtowela (Msimulia mvua imemnyeshea)
- Mgulu gwangile (Mguu uliotembea nao)
- Mbewa kengila mchikalango (Panya kaingia kwenye kikaango)
- Moko gwamile mahvi ng'ugukana (Mkono uliokamata mavi haukatwi)
- Chinyala chikoma ng'enge (Aibu imemua kenge)
- Msongola lwiko kalema ukulakala
- Mtowa malati inguhvu muda (Mpiga baragamu nguvu inatoka tumboni)
- Ukulu tzalala (ukubwa jalala)
- Tudawale hatwibone (Tucheze tunapoonana)
- Uchuwa we ng'anga, inguku kana mtwatza (Ukiwa wa kanga kuku ana mfadhili)
- Kulawile ichijo kwa nzala (kulikotoka chakula kuna njaa)
- Uje chikuleme (Ule kikukatae)
- Cha nzala chilola hasi (Chenye njaa kimeangalia chini)
- Isi igalamka indetsi kowinga yumbwa (Nchi imechangamka ndezi anafukuza mbwa)
- Legela wakohe (Legea wakufunge)
- Msegetsa mno katula imbugi
- Mbama usafi kajila hasi
- Chuhuwile yumbwa kaja
- Cheleko cheleko ne mwenye mwana (Cheleko kipigwe na mwenye mtoto pia)
- Udodo ng'uku
- Mabuku mengi ng'agohimba mshimo gugendegende (mapanya wengi hawawezi kuchimba shimo mrefu)
- Tzeketzeke ni jako (Hata kama mpumbavu ni wako)
Ongeza kama una zaidi ya haya
Thursday, June 26, 2008
HIVI KWELI KUNA MBUNGE WA KUKWAMISHA BAJETI YA SERIKALI?
Bunge linaloendelea hivi sasa ni la Bajeti. Imeshasomwa Bajeti ya Wizara ya Fedha na Uchumi na Ofisi ya Waziri Mkuu. Majadiliano yamefanyika na yanaendelea kufanyika. Wabunge wanasimama na kutoa michango yao ile ile wanatoa kasoro zile zile za kila mwaka lakini hatimaye wanasema wanaunga mkono bajeti kwa asilimia mia moja. Mi mbona sielewi? Unaikosoa halafu unaiunga mkono kwa asilimia 100?
Leo asubuhi nikiwa uwanja wa ndege wa kimataifa pale Dar nilikutana na rafiki yangu wa siku nyingi mtaalamu wa Kodi Bw.Viani Komba ambaye tulisoma pamoja kule Tosamaganga Sekondari . Alisema, banzi hatuko serious na bajeti. Nchi nyingine wakati bajeti ya Wizara ya Fedha inasomwa siku hiyo ni ya mapumziko ya kitaifa kila mwananchi anafuatilia hatua hatua jinsi bajeti hiyo inavyowasilishwa na mwasilishaji baada ya kuwasilisha anapata glass ya maji hata kama nchi hiyo ni ya baridi! Hii ina maana bajeti ni kitu muhimu sana ni siyo cha mchezo kama inavyoonekana hapa kwetu. Lakini ninajiuliza kuna mbunge ambaye anaweza kukwamisha bajeti kama anaona ina kasoro?
Leo asubuhi nikiwa uwanja wa ndege wa kimataifa pale Dar nilikutana na rafiki yangu wa siku nyingi mtaalamu wa Kodi Bw.Viani Komba ambaye tulisoma pamoja kule Tosamaganga Sekondari . Alisema, banzi hatuko serious na bajeti. Nchi nyingine wakati bajeti ya Wizara ya Fedha inasomwa siku hiyo ni ya mapumziko ya kitaifa kila mwananchi anafuatilia hatua hatua jinsi bajeti hiyo inavyowasilishwa na mwasilishaji baada ya kuwasilisha anapata glass ya maji hata kama nchi hiyo ni ya baridi! Hii ina maana bajeti ni kitu muhimu sana ni siyo cha mchezo kama inavyoonekana hapa kwetu. Lakini ninajiuliza kuna mbunge ambaye anaweza kukwamisha bajeti kama anaona ina kasoro?
Mabasi yaendayo kasi yanakuja kweli si uongo
Watanzania tunaogopa sana mabadiliko. Nikiwa ndani ya daladala nimenasa maongezi kati ya abiria na dereva. Dereva anasema tuone kama hayo mabasi yaendeayo kasi yatakuja, imeshindwa UDA! Abiria anasisitiza mabasi yatakuja na wajitayarishe kwa ushindani mkali katika sekta ya usafirishaji hasa jijini Dar. Nami nasema naam, hakuna kinachoshindikana, tujitayarishe kwa mabasi yaendayo kasi Dar. Sisi tunayasubiri kwa hamu. Wasiotaka mabadiliko kwa kulinda maslahi yao watambue hilo. Karibu sana mabasi yaendayo kasi hata kama mwaka 2o1o lakini yatakuja tu.
Precision Air kaza buti mwanangu
Nimewasili Tabora leo asubuhi kutoka Dar es Salaam kwa usafiri wa ndege wa Shirika la Precision Air. Nakwambia wamerudi kwenye chart mwanangu. Wako fit ile mbaya. Huduma zinazidi kuboreka si mchezo. Ukichelewa umeachwa. Wahudumu kauli safi. Viburudisho ndani ya ndege wawaa. Wameanza hata kutoa glass zao za Precision inapendeza eti jamani! Kaza buti Precision mwanangu mi nakupa shavu ile mbaya.
Utakumbukwa kwa lipi?
Je, umeshawahi kujiuliza kuwa ukimaliza safari yako ya hapa duniani ungependa ukumbukwe kwa lipi? Tuanze kujiuliza.
Muhogo unaweza kukutoa katika umasikini
Dkt. Nicholaus Mlingi wa TFNC anauona muhogo kama mkombozi wa mkulima na si zao la njaa kama lilinavyoonekana na wengi. Muhogo si zao la wakulima masikini. Muhogo unaweza kumtoa mkulima kutoka hali ya umasikini na kumpeleka kwenye hali ya neema kama atapata soko la uhakika, atatumia mbegu bora, ataongeza eneo la uzalishaji. Muhogo ni zao la biashara na chakula kwani lina matumizi mengi. Muhogo unaweza kutumika katika viwanda vya nguo (wanga), maabara ya kutengeneza madawa(asprin, syrup n.k.) viwanda vya kuokea biskuti na vyakula vya aina mbalimbali, viwanda vya uchapaji pia majani yake yanatumiwa kwa mboga (kisamvu).
Tatizo teknolojia nyingi hazijatumika kumsaidia mkulima kuweza kuzalisha muhogo kwa wingi na kuweza kumuingiza kipato na kuongeza pato la taifa. Mhandisi Mkuu wa Sayansi ya Chakula kwenye Taasisi ya Taifa ya Chakula na Lishe Bw. Felix Kimenya anabainisha. Anasisitiza kwa kusema kuwa sera ya kilimo iliyopo sasa inaipa muhogo kama nafasi ya zao la njaa.Tubadilike kisera na tuwezeshe wakulima wetu kwa teknolojia mbalimbali, kuwasaidia kuwapatia mikopo pamoja na kuwaunganisha wakulima katika vikundi vya uzalishaji wa zao la muhogo. Wenzetu wanatajirika kwa muhogo sisi bado tuko usingizini. mtazamo
Tatizo teknolojia nyingi hazijatumika kumsaidia mkulima kuweza kuzalisha muhogo kwa wingi na kuweza kumuingiza kipato na kuongeza pato la taifa. Mhandisi Mkuu wa Sayansi ya Chakula kwenye Taasisi ya Taifa ya Chakula na Lishe Bw. Felix Kimenya anabainisha. Anasisitiza kwa kusema kuwa sera ya kilimo iliyopo sasa inaipa muhogo kama nafasi ya zao la njaa.Tubadilike kisera na tuwezeshe wakulima wetu kwa teknolojia mbalimbali, kuwasaidia kuwapatia mikopo pamoja na kuwaunganisha wakulima katika vikundi vya uzalishaji wa zao la muhogo. Wenzetu wanatajirika kwa muhogo sisi bado tuko usingizini. mtazamo
Kibuku si pombe ya walalahoi
Jana mchana nilikutana na Bw Sicilima Kazonda - Meneja wa uzalishaji pombe aina ya Kibuku/Chibuku inayozalishwa na Kampuni ya DARBREW iliyopo Ubungo, Dar Es Salaam karibu kabisa na Kituo Kikuu cha Mabasi yaendayo Mikoani. Ilikuwa ni safari ya kikazi kutaka kufahamu ni mali ghafi gani wanazotumia kutengeneza Kibuku na jinsi mkulima anavyoweza kufaidika kuwepo kwa DARBREW?
Kwanza nilifurahishwa na usafi wa hali ya juu niliouna kiwandani hapo. Meneja wa uzalishaji ofisi yake iko humohumo ndani ya sehemu za mitambo lakini kwa juu. Matanki pamoja na sakafu zilikuwa safi sana huwezi kuamini kama hapa ndipo panapotengenezwa kibuku ambayo wengi hufikiri kuwa ni pombe ya mlala hoi.
Kibuku hutengenezwa kwa mahindi meupe, mtama mweupe na mwekundu. Wataalamu kwa kutumia mali ghafi hizo huzalisha chibuku. Kwa sasa pombe hiyo hupatikana kwenye chupa ya plastiki (kibuku)pamoja na paketi za karatasi ngumu (chibuku) zote kwenye ujazo wa lita moja.
Nauliza swali. Je, hamchanganyi na maharage? Kwani nimepata kusikia watu wakisema kuwa moja ya mali ghafi ya chibuku ni maharage.
Si kweli, anakanusha Sicilima. Kwanza maharage ina protein nyingi kwahiyo haifai kutengeneza pombe kwani ikianza kuchachuka inatoa harufu mbaya. Watu wengi hudhani ni maharage kutokana na makapi ya mtama mwekundu.
Mtama mwekundu hutumika zaidi ili kupata rangi nyekundu.Anafafanua zaidi Sicilima.
Pombe hii ni bora kuliko pombe zinazotayarishwa kienyeji katika mazingira machafu na bila viwango ingawa hutumia malighafi zinazofanana. Bei yake ni poa (Tshs 400/= kwa lita). Labda ndiyo maana watu wanaiona ni ya walalahoi. Hata hivyo mtu yeyote anaweza kunywa chibuku. Hasa ukitilia maanani viwango (inapimwa kwenye maabara) na usafi katika utayarishaji wa chibuku.
Hiyo ndiyo chibuku. Sikuweza kuonja chibuku pale kiwandani lakini nadhani tatizo pombe hii haijatangazwa vya kutosha na walio wengi huifananisha na pombe nyingine za kienyeji.
Nchini Zambia Chibuku ni pombe maarufu sana na hutumiwa na watu wa aina mbalimbali wenye vipato na wasio na vipato vikubwa.
Wakati bia nyeupe inaendelea kupanda bei kwa kasi ya kutisha, wanywaji sasa wageukie Chibuku, si pombe ya walalahoi. Itumike hata kwenye sherehe za harusi bila kujificha!
Sicilima anamaliza kwa kusema kuwa mwaka huu wanampango wa kuongeza matumizi ya mtama kwa kutengeneza Chibuku kwani mahindi bei imeongezeka sana na ni adimu kupatikana kutokana na hali ya sasa ya upatikanaji wa mazao ya nafaka. Changamoto ipo kwenu wakulima na wadau wengine wa mtama. Lakini serikali pia iangalie swala la kodi ndiyo maana inauzwa aghali na kusababisha kupungua kwa mahitaji. Kama mahaitaji yanapungua makusanyo ya kodi nayo hupungua.
Kwanza nilifurahishwa na usafi wa hali ya juu niliouna kiwandani hapo. Meneja wa uzalishaji ofisi yake iko humohumo ndani ya sehemu za mitambo lakini kwa juu. Matanki pamoja na sakafu zilikuwa safi sana huwezi kuamini kama hapa ndipo panapotengenezwa kibuku ambayo wengi hufikiri kuwa ni pombe ya mlala hoi.
Kibuku hutengenezwa kwa mahindi meupe, mtama mweupe na mwekundu. Wataalamu kwa kutumia mali ghafi hizo huzalisha chibuku. Kwa sasa pombe hiyo hupatikana kwenye chupa ya plastiki (kibuku)pamoja na paketi za karatasi ngumu (chibuku) zote kwenye ujazo wa lita moja.
Nauliza swali. Je, hamchanganyi na maharage? Kwani nimepata kusikia watu wakisema kuwa moja ya mali ghafi ya chibuku ni maharage.
Si kweli, anakanusha Sicilima. Kwanza maharage ina protein nyingi kwahiyo haifai kutengeneza pombe kwani ikianza kuchachuka inatoa harufu mbaya. Watu wengi hudhani ni maharage kutokana na makapi ya mtama mwekundu.
Mtama mwekundu hutumika zaidi ili kupata rangi nyekundu.Anafafanua zaidi Sicilima.
Pombe hii ni bora kuliko pombe zinazotayarishwa kienyeji katika mazingira machafu na bila viwango ingawa hutumia malighafi zinazofanana. Bei yake ni poa (Tshs 400/= kwa lita). Labda ndiyo maana watu wanaiona ni ya walalahoi. Hata hivyo mtu yeyote anaweza kunywa chibuku. Hasa ukitilia maanani viwango (inapimwa kwenye maabara) na usafi katika utayarishaji wa chibuku.
Hiyo ndiyo chibuku. Sikuweza kuonja chibuku pale kiwandani lakini nadhani tatizo pombe hii haijatangazwa vya kutosha na walio wengi huifananisha na pombe nyingine za kienyeji.
Nchini Zambia Chibuku ni pombe maarufu sana na hutumiwa na watu wa aina mbalimbali wenye vipato na wasio na vipato vikubwa.
Wakati bia nyeupe inaendelea kupanda bei kwa kasi ya kutisha, wanywaji sasa wageukie Chibuku, si pombe ya walalahoi. Itumike hata kwenye sherehe za harusi bila kujificha!
Sicilima anamaliza kwa kusema kuwa mwaka huu wanampango wa kuongeza matumizi ya mtama kwa kutengeneza Chibuku kwani mahindi bei imeongezeka sana na ni adimu kupatikana kutokana na hali ya sasa ya upatikanaji wa mazao ya nafaka. Changamoto ipo kwenu wakulima na wadau wengine wa mtama. Lakini serikali pia iangalie swala la kodi ndiyo maana inauzwa aghali na kusababisha kupungua kwa mahitaji. Kama mahaitaji yanapungua makusanyo ya kodi nayo hupungua.
Ingekuwa si Bajaj?
Nilipokwenda Tegeta kumtembelea rafiki yangu Phillip na kuhudhuria sherehe za kommunio ya mwanae Kenny nilitumia Bajaj, juzi nilipotembelea Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Mikocheni nilitumia Bajaj kutoka Mwenge hadi hapo kituoni. Jana nilikuwa na shughuli za kikazi huko Mikocheni - Maabara ya TFNC (Chakula na Lishe) nilifika huko kwa kutumia Bajaj.
Bajaj ni aina ya chombo cha usafiri mfano wa pikipiki yenye magurudumu matatu. Usafiri huu umeanza kuenea kwa kasi kubwa hapa jijini Dar Es Salaam hasa kwa zile sehemu ambazo usafiri wa daladala haupo na barabara ni mbaya au ni nyembamba sana. Licha ya kupata upinzani mkali kutoka kwa madereva wanaondesha taxi, lakini wenye maamuzi ya kutumia au kutotumia bajaj ni wateja.
Kwanini wateja wanapenda Bajaj?
Bajaj ni aina ya chombo cha usafiri mfano wa pikipiki yenye magurudumu matatu. Usafiri huu umeanza kuenea kwa kasi kubwa hapa jijini Dar Es Salaam hasa kwa zile sehemu ambazo usafiri wa daladala haupo na barabara ni mbaya au ni nyembamba sana. Licha ya kupata upinzani mkali kutoka kwa madereva wanaondesha taxi, lakini wenye maamuzi ya kutumia au kutotumia bajaj ni wateja.
Kwanini wateja wanapenda Bajaj?
- Bei poa ukilinganisha na taxi
- Abiria hawazidi watatu na wote wanakaa kwenye kiti
- Hupita kwenye barabara zilizoshindikana
- Hazina mwendo wa kasi
- Zinakufikisha mahali unapotaka
- Haipotezi muda ikiwa na wateja
Nilipojaribu kumdadisi dereva mmoja wa bajaj kuona kama inalipa. Alisema " Bajaj inalipa sana Mzee." Kwa Siku yeye hupeleka Tshs 15,000/= kwa mwenye mali. Kama mambo yakienda vizuri baada ya miezi 7 inaweza kurudisha gharama za manunuzi (Kwa sasa Bajaj 1 ni Tshs 4,000,000/= sina uhakika).
Hiyo ndiyo Bajaj iliyoanza kwa shida na sasa kutapakaa Tegeta, njia panda ya White Sands, Mwenge, Kawe na kwingineko jijini Dar. Na kwakweli zinatoa huduma ya kuridhisha kwa wasafiri wa sehemu hizo. Hata hivyo nadhani bado kuna uwanja wa kuboresha huduma hii ya usafiri. Unasemaje kuhusu Bajaj?
Sunday, June 15, 2008
Remote control inapofichwa na meneja
Jumamosi iliyopita nilitembelea Hotel moja iliyopo maeneo ya Magomeni jijini Dar Es Salaam. Ni hotel mpya ya hadhi ya kati.
Hotel hii inatoa huduma muhimu karibu zote kwa wageni wanaofikia kwenye hotel hiyo kwani hata huduma ya Internet inapatikana. Lakini cha kushangaza, watoa huduma kwenye hotel hiyo wanatoa huduma bila ya kujiamini.
Nilishangaa nilipokuta chumba kina TV lakini hakuna remote control. Nilipouliza nikapata jibu kuwa wateja huiba remote. Haya, remote inapopatikana, baadaya ya muda mrefu wa kuhangaika kupata stesheni nagundua kuwa hata waya wa Antena umenyofolewa! Ninapouliza inakuwaje? Jibu ni kwamba si kosa lao. Mwenye mamlaka hayupo! Ina maana mteja anapotoka antena na antena cable hukusanywa kuogopwa kuibiwa.
Hata baadhi ya maelezo muhimu ya jinsi huduma zinavyotolewa hotelini hapo ni shida kupatikana. Kwa kweli sielewi, remote inapofichwa na meneja!
Hotel hii inatoa huduma muhimu karibu zote kwa wageni wanaofikia kwenye hotel hiyo kwani hata huduma ya Internet inapatikana. Lakini cha kushangaza, watoa huduma kwenye hotel hiyo wanatoa huduma bila ya kujiamini.
Nilishangaa nilipokuta chumba kina TV lakini hakuna remote control. Nilipouliza nikapata jibu kuwa wateja huiba remote. Haya, remote inapopatikana, baadaya ya muda mrefu wa kuhangaika kupata stesheni nagundua kuwa hata waya wa Antena umenyofolewa! Ninapouliza inakuwaje? Jibu ni kwamba si kosa lao. Mwenye mamlaka hayupo! Ina maana mteja anapotoka antena na antena cable hukusanywa kuogopwa kuibiwa.
Hata baadhi ya maelezo muhimu ya jinsi huduma zinavyotolewa hotelini hapo ni shida kupatikana. Kwa kweli sielewi, remote inapofichwa na meneja!
Ni hatari kama Bunge sasa limeanza kuamini "JUJU"
Leo jumapili 15/06/2008 katika ukurasa wa kwanza wa gazeti la "Sunday News" kuna habari zilizoandikwa kuwa timu iliyoundwa na Spika wa bunge la Jamuhuri kuchunguza imani za kishirikina Bungeni.
Eti inasemekana kuwa kuna mbunge mmojan anayehisiwa kujihusisha na imani za kishirikina bungeni. Kwa hali hii naona kuna hatari ikiwa tumefikia hatua ya bunge letu kuanza kuamini "JUJU." Wananchi wa kawaida wasemeje?
Eti inasemekana kuwa kuna mbunge mmojan anayehisiwa kujihusisha na imani za kishirikina bungeni. Kwa hali hii naona kuna hatari ikiwa tumefikia hatua ya bunge letu kuanza kuamini "JUJU." Wananchi wa kawaida wasemeje?
Maximo jifunze Kiswahili
Kocha mkuu wa mpira wa miguu hapa nchini Bw. Maxio Maximo ananishangaza sana eti hadi sasa hajui kuzungumza Kiswahili hata kile cha kubabaisha.
Maximo, ninavyofahamu mimi aliingia hapa nchini akiwa na kiingereza kibovu sana. Lakini amejiwekea mikakati ya kuhakikisha kuwa anakifahamu kiingereza vizuri. Kila anapofanyiwa mahojiano yeye hupenda kutumia kiingereza ambacho hakifahamu vizuri na hata hao wanaomuhoji hawakifahamu vizuri. Isitoshe TV au Radio zinazoendesha mahojiano naye zinatumia Kiswahili wateja wake wakubwa wanafahamu kiswahili. Ujumbe wa Maximo unamlenga nani?
Kama anataka kufanikiwa katika medani ya soka hapa Tanzania, inambidi aanze kujifunza Kiswahili kwa bidii zaidi ili aweze kuelewana na wachezaji, mashabiki na watanzania kwa ujumla. Vinginevyo muda wa kukaa Tanzania sikuzote utakuwa wa moto kwake!
Maximo, ninavyofahamu mimi aliingia hapa nchini akiwa na kiingereza kibovu sana. Lakini amejiwekea mikakati ya kuhakikisha kuwa anakifahamu kiingereza vizuri. Kila anapofanyiwa mahojiano yeye hupenda kutumia kiingereza ambacho hakifahamu vizuri na hata hao wanaomuhoji hawakifahamu vizuri. Isitoshe TV au Radio zinazoendesha mahojiano naye zinatumia Kiswahili wateja wake wakubwa wanafahamu kiswahili. Ujumbe wa Maximo unamlenga nani?
Kama anataka kufanikiwa katika medani ya soka hapa Tanzania, inambidi aanze kujifunza Kiswahili kwa bidii zaidi ili aweze kuelewana na wachezaji, mashabiki na watanzania kwa ujumla. Vinginevyo muda wa kukaa Tanzania sikuzote utakuwa wa moto kwake!
Kutoka sare na Cameroun si mwujiza
Cameroon ni nchi iliyopo Afrika kama ilivyo Tanzania. Ni nchi ya dunia ya tatu. Nina maana uchumi wetu haupitani sana. Maendeleo yetu karibu ni sawa, tamaduni zetu ni sawa.
Tarehe 14/06/2008. Taifa stars ilitoka sare na Timu ya Taifa ya Cameroon " Indomitable Lions" katika kinyang'anyiro ya kupata tiketi ya kuwakilisha Afrika katika Kombe la dunia 2010 pamoja na lile la Mataifa huru ya Afrika.
Watanzania wengi hawakuamini kuwa Taifa Stars wanaweza kuibana Cameroon wasifurukute. Na wengi wanaamini kuwa Taifa Stars haiwezi kuifunga Camaroon. Huko ni kutojiamini, yote yawezekana iwapo tutajipanga sawa. Hata hivyo tusibweteke ni sare kwani hali yetu bado si nzuri point 2 tulizoweka kibindoni hadi sasa hazitoshi.
Tarehe 14/06/2008. Taifa stars ilitoka sare na Timu ya Taifa ya Cameroon " Indomitable Lions" katika kinyang'anyiro ya kupata tiketi ya kuwakilisha Afrika katika Kombe la dunia 2010 pamoja na lile la Mataifa huru ya Afrika.
Watanzania wengi hawakuamini kuwa Taifa Stars wanaweza kuibana Cameroon wasifurukute. Na wengi wanaamini kuwa Taifa Stars haiwezi kuifunga Camaroon. Huko ni kutojiamini, yote yawezekana iwapo tutajipanga sawa. Hata hivyo tusibweteke ni sare kwani hali yetu bado si nzuri point 2 tulizoweka kibindoni hadi sasa hazitoshi.
Subscribe to:
Posts (Atom)